Muhabbat va do‘stlik, Jeyn Osten

«Muhabbat va do‘stlik» — ingliz yozuvchisi Jeyn Ostenning ilk ijod namunalaridan biri bo‘lib, 1790-yilda, yozuvchi atigi o‘n to‘rt yoshida yozilgan. Asar oddiy romantik hikoya emas, balki o‘sha davrda mashhur bo‘lgan sentimental romanlarning kulgili va nozik parodiyasidir. Asar maktublar shaklida yozilgan bo‘lib, unda bosh qahramon Laura o‘zining muhabbat, do‘stlik, sarguzasht va turli hayotiy sinovlarga boy kechmishlarini hikoya qiladi.

Voqealar markazida Laura turadi. U yaqin dugonasi Izabelning qizi Mariannaga o‘z hayoti haqida so‘zlab beradi. Uning hikoyasida kutilmagan uchrashuvlar, muhabbatga oid voqealar, sayohatlar, oilaviy munosabatlar va taqdirning keskin burilishlari tasvirlanadi. Voqealarning ataylab haddan tashqari dramatik va kutilmagan tarzda rivojlanishi asarga o‘ziga xos hazil-mutoyiba va yengil kayfiyat bag‘ishlaydi.

Asarning eng qiziqarli jihatlaridan biri — Jeyn Ostenning sentimental adabiyotdagi odatiy qoliplarga kinoyali munosabatidir. Yozuvchi kuchli his-tuyg‘ularni haddan tashqari bo‘rttirish, romantik qahramonlarning o‘zini tutishi, kutilmagan hushdan ketishlar, qayg‘uli voqealar va g‘ayrioddiy tasodiflarni hazil orqali tasvirlaydi. Shu sababli «Muhabbat va do‘stlik» nafaqat sevgi va do‘stlik haqidagi asar, balki insonlarning o‘z his-tuyg‘ulariga munosabati ustidan qurilgan nozik satira sifatida ham qiziqarlidir.

«Muhabbat va do‘stlik» Jeyn Osten ijodini sevuvchilar, klassik ingliz adabiyoti, romantik asarlar va nozik hazilga boy hikoyalarni yoqtiradigan kitobxonlar uchun qiziqarli. Ushbu asar yozuvchining dastlabki ijodiy davrini yaxshiroq tushunish, uning o‘ziga xos kinoyasi va inson xarakterlarini kuzatish mahorati qanday shakllanganini ko‘rish imkonini beradi.