Maxfiy urush, Kim Filbi

Kim Filbining «Mahfiy urush» asari oddiy memuar emas. U XX asrdagi eng murakkab razvedka qarama-qarshiliklaridan biri — Sovuq urush davrini uning asosiy ishtirokchilaridan birining nigohi orqali yorituvchi muhim tarixiy manbadir.

Filbi Britaniyaning maxfiy razvedka xizmati — MI6da faoliyat yuritgan va shu bilan birga uzoq yillar davomida Sovet razvedkasi foydasiga maxfiy ma’lumot uzatgan. Kitobda u o‘zining razvedkadagi faoliyati, Ikkinchi jahon urushi davridagi operatsiyalar, urushdan keyingi Yevropadagi siyosiy vaziyat va Sovuq urushning dastlabki bosqichlari haqida hikoya qiladi.

Asarning muhim jihati shundaki, voqealar sarguzasht yoki detektiv uslubida emas, balki professional razvedkachining tahliliy nigohi bilan bayon qilinadi. Filbi razvedka xizmatlarining ichki ishlash tartibi, xodimlar o‘rtasidagi ishonch, byurokratik kamchiliklar va xavfsizlik tizimidagi zaifliklar haqida fikr yuritadi.

Kitobda Filbining o‘z tanloviga munosabati ham alohida o‘rin tutadi. U o‘z faoliyatini shaxsiy manfaat yoki xiyonat emas, balki mafkuraviy tanlov sifatida talqin qiladi va o‘z qarorlarini kommunistik g‘oyaga bo‘lgan ishonchi bilan asoslaydi.

Shu bilan birga, «Mahfiy urush»ni mutlaq xolis tarixiy manba sifatida qabul qilish to‘g‘ri emas. Kitob Filbining shaxsiy xotiralari va voqealar talqiniga asoslangan. Shu sababli asarning asosiy qimmati nafaqat undagi faktlarda, balki mashhur ikki tomonlama agentning o‘z faoliyati va qarorlarini qanday tushuntirganida namoyon bo‘ladi.

«Mahfiy urush» — razvedka tarixi, Sovuq urush, siyosiy tarix va «Kembrij beshligi» fenomeniga qiziquvchi kitobxonlar uchun qiziqarli manba. Asar tarixiy voqealarga ularning bevosita ishtirokchisi nuqtayi nazaridan qarash imkonini beradi.