«Matilda» — mashhur ingliz yozuvchisi Roald Dahlning aql-zakovati, kitobga muhabbati va adolatsizlikka qarshi kurashadigan jasur qiz haqidagi qiziqarli asari. Asarning bosh qahramoni Matilda Vurmvud juda aqlli, ziyrak va bilimga chanqoq qizaloq. U yoshligidanoq ko‘plab kitoblarni o‘qiydi, murakkab masalalarni tez tushunadi va tengdoshlaridan ancha ilg‘or fikrlaydi. Biroq uning oilasi qizining qobiliyatlarini qadrlamaydi, aksincha, uning kitob o‘qishga bo‘lgan qiziqishini tushunmaydi.
Matilda maktabga borgach, uning hayotida yangi voqealar boshlanadi. U yerda qizaloq mehribon va g‘amxo‘r o‘qituvchi Miss Hani bilan tanishadi. Miss Hani Matildaning ajoyib qobiliyatlarini payqab, uning rivojlanishiga yordam berishga intiladi. Ammo maktabni qattiqqo‘l va zolim direktor Miss Trenchbull boshqaradi. U o‘quvchilarni qo‘rqitadi, ularga nisbatan adolatsiz munosabatda bo‘ladi va bolalarning erkin fikrlashiga to‘sqinlik qiladi. Matilda esa bunday munosabatga indamay qarab turolmaydi.
Voqealar davomida Matildaning nafaqat aqli, balki o‘ziga xos g‘ayrioddiy qobiliyatlari ham namoyon bo‘ladi. U o‘z bilimlari, topqirligi va jasorati yordamida murakkab vaziyatlardan chiqish yo‘llarini izlaydi. Qizaloq o‘zi uchun qadrli bo‘lgan insonlarni himoya qilishga, adolatsizlikka qarshi turishga va hayotini yaxshiroq tomonga o‘zgartirishga harakat qiladi. Uning sarguzashtlari o‘quvchini kuldiradi, hayajonga soladi va kutilmagan voqealar bilan qiziqtiradi.
Roald Dahl ushbu asar orqali bolalarning ichki dunyosi, mustaqil fikrlashi, bilimga bo‘lgan muhabbati va kattalarning mas’uliyati haqida hikoya qiladi. «Matilda» kitobxonlarga aql va bilim insonning eng katta kuchlaridan biri ekanini, adolatsizlikka qarshi turish uchun jasorat kerakligini ko‘rsatadi. Asar bolalar va kattalar uchun birdek qiziqarli bo‘lib, kitob o‘qishga mehr uyg‘otadi, tasavvurni kengaytiradi va insonning o‘ziga ishonishi qanchalik muhimligini eslatadi.

