Marvarid marjonlar Muhammad Fuod Abdulboqiy

"Marjonlar gavhari" kitobi ikki buyuk imom — Al-Buxoriy va arab dunyosida "Al-Lulu’ va al-Marjon fi ma ittifoqa aleyhi ash-Shayhon" ("Marjonlar va marjonlar — ikki shayxning hamfikrligidir") nomi bilan mashhur bo‘lgan Muslimning mushtarak hadislar to‘plamidir. Ushbu nufuzli to‘plamning tuzuvchisi o‘z hayotini islom merosini tizimlashtirishga bag‘ishlagan taniqli misrlik olim, muhaddis va tadqiqotchi Muhammad Fuod Abdulboqiy (1882-1968) hisoblanadi.

Kitob nima haqida?

O‘n minglab rivoyatlarni o‘z ichiga olgan to‘liq hadis to‘plamlaridan farqli o‘laroq, Abdulboqiy "Marvarid va marjonlar"ga 1906 ga yaqin hadisni kiritdi, ular bir vaqtning o‘zida sunniy islomning ikkita eng nufuzli to‘plamida - "Sahih al-Buxoriy" va "Sahih Muslim"da mavjud. Bu esa ushbu kitobni "mutafaqqun alayh" hadislar, ya’ni mutlaqo ko‘pchilik olimlar tomonidan e’tirof etilgan payg‘ambarlik ko‘rsatmalarining noyob to‘plamiga aylantiradi.

Ushbu to‘plamga kiritilgan hadislarning maqomi Qur’oni karimdan keyingi o‘rinda turadi. Kitobda tahorat va namoz qoidalaridan tortib, oila va jamiyatdagi xulq-atvor me’yorlarigacha, savdo-sotiq qoidalari va axloq masalalarigacha bo‘lgan e’tiqod va hayotning barcha jihatlari qamrab olingan.

Muallif haqida

Muhammad Fuod Abdulboqiy qur’onshunoslik va hadisshunoslik sohasida o‘ndan ortiq fundamental asarlar muallifidir. U Qur’on (Al-Mu’jam al-Mufaxras) va Sunnaga alifbo ko‘rsatkichlarini tuzish bo‘yicha o‘zining sinchkovlik bilan qilgan ishlari bilan mashhur bo‘lib, ularsiz matnlarni tez ilmiy tadqiq qilish mumkin emas. Aynan uning XX asr o‘rtalarida nashr etilgan "Sahih Muslim" tahriri butun dunyo bo‘ylab keyingi qayta nashrlar uchun etalon bo‘ldi.

Kitob nomi

Arabchadan tarjima qilinganda "Marvarid va marjon" eng qimmatbaho bezak degan ma’noni anglatadi. Bu nom ushbu asarda to‘plangan hadislarning yuksak maqomi va mo‘min uchun muhimligini ta’kidlashga qaratilgan. "Marvarid" va "marjon" so‘zlari Qur’onda jannat ne’matlari ta’rifida qayta-qayta tilga olinadi, bu esa nomga chuqur ma’naviy ma’no bag‘ishlaydi.