Martin Iden — Jek London

«Martin Iden» — Jek London ijodidagi eng mashhur romanlardan biri bo‘lib, asarda avtobiografik jihatlar ham yaqqol namoyon bo‘ladi. Asarning bosh qahramoni Martin Iden oddiy va kambag‘al muhitda voyaga yetgan yosh dengizchi bo‘lib, hayotda hamma narsaga o‘z mehnati va irodasi bilan erishishga intiladi. Rut Morz bilan tanishgach, Martin o‘zidan ancha yuqori ijtimoiy tabaqaga mansub insonlar hayoti bilan yaqindan tanishadi.

Martin Rutga munosib bo‘lish va o‘z orzulariga erishish uchun tinimsiz o‘qiydi, bilimini oshiradi va yozuvchilik bilan shug‘ullana boshlaydi. U qiyinchiliklar, moddiy muammolar va ko‘plab rad javoblariga qaramay, o‘z maqsadidan voz kechmaydi. Uning mehnatsevarligi, sabr-toqati va qat’iyati oxir-oqibat muvaffaqiyatga olib keladi.

Biroq Martin uzoq vaqt davomida orzu qilgan mashhurlikka erishgach, jamiyat va insonlar haqidagi qarashlari o‘zgaradi. U ilgari qadrlagan boylik, obro‘ va ijtimoiy mavqening asl mohiyatini boshqacha anglay boshlaydi. Asarda muhabbat, bilim, mehnat, ijtimoiy tengsizlik, insonning o‘zligini izlash, muvaffaqiyat va ruhiy yolg‘izlik kabi muhim mavzular yoritilgan.