Martin Iden, Jek London

Martin Iden — Jek Londonning jahon adabiyoti durdonalaridan biri hisoblangan mashhur romani. Asarda orzular, muhabbat, insonning kuchli irodasi va muvaffaqiyatning asl bahosi chuqur yoritilgan. Muallif inson o‘z hayotini o‘zgartirish yo‘lida qanday sinovlardan o‘tishini ta'sirchan tarzda tasvirlaydi.

Asarning bosh qahramoni Martin Iden oddiy dengizchi bo‘lib, tasodifan ziyoli va ma'rifatli qiz Rut Morz bilan tanishadi. Unga munosib bo‘lish uchun Martin mustaqil ravishda adabiyot, falsafa va ilm-fanni o‘rganishga kirishadi hamda mashhur yozuvchi bo‘lishni o‘z oldiga maqsad qiladi. U qashshoqlik, nashriyotlarning rad javoblari va atrofdagilarning ishonchsizligiga qaramay, o‘z orzusidan voz kechmaydi.

Muvaffaqiyat sari yo‘lda Martin nafaqat moddiy qiyinchiliklar, balki yolg‘izlik, umidsizlik va ichki kurashlarni ham boshdan kechiradi. U uzoq yillik mehnati evaziga orzusiga erishadi, biroq muvaffaqiyat unga kutgan baxtni olib kelmasligini anglay boshlaydi.

Roman drama, falsafiy mushohadalar va chuqur psixologik tahlilni o‘zida mujassam etgan. Bu asar o‘z ustida ishlash, maqsad sari intilish, insoniy qadriyatlar va hayot mazmuni haqida o‘ylashga undaydigan unutilmas klassik roman bo‘lib, bugungi kunda ham millionlab kitobxonlar tomonidan sevib o‘qiladi.