Mark Tvenning «Tom Soyerning sarguzashtlari» — 1876-yilda yozilgan, Missisipi daryosi bo‘yida ulg‘ayayotgan yosh bola haqidagi roman. Voqealar Tven yashagan Missuri shtatidagi Gannibal shahridan ilhomlanib yaratilgan xayoliy Sent-Pitersberg shaharchasida sodir bo‘ladi.
Tom Soyer xolasi Polli va o‘gay ukasi Sid bilan yashaydi. Bir kuni Tom janjal paytida kiyimlarini kir qilib qo‘yadi va jazo sifatida ertasi kuni devorni oqlashga majbur qilinadi. U ayyorlik bilan do‘stlarini kichik xazinalar evaziga bu ishni uning o‘rniga bajarishga ko‘ndiradi. Keyin esa do‘stlaridan olgan xazinalarini yakshanba maktabida odatda Muqaddas Kitobdan parchalarni yod olgani uchun beriladigan chiptalarga almashtiradi va shu tariqa Muqaddas Kitobni qo‘lga kiritadi. Bu yakshanba maktabi rahbarini hayratda va hayronlikda qoldiradi, chunki u Tom bunchalik ko‘p Muqaddas Kitob bilimlarini yod olganiga ishonolmaydi.
Tom shaharchaga yangi kelgan qiz Beki Tetcherga oshiq bo‘ladi va uni o‘pib, u bilan «unashtirilishga» ko‘ndiradi. Ammo Beki Tom undan oldin Emi Lourens bilan ham «unashtirilganini» bilib qolgach, ularning munosabatlari barbod bo‘ladi. Beki Tomni rad etganidan ko‘p o‘tmay, u Geklberri Finn bilan birga tunda qabristonga boradi. U yerda ular doktor Robinsonning o‘ldirilishiga guvoh bo‘ladilar.

