Махфий уруш, Ким Филби

"Mening yashirin urushim" - XX asrning eng mashhur razvedkachilaridan biri va "Kembrij beshligi" deb ataluvchi guruh a’zosi Kim Filbining xotiralar kitobi. Kitob birinchi marta 1968-yilda My Secret War: The Autobiography of a Spy nomi bilan nashr etilgan bo‘lib, Filbining Britaniya razvedkasidagi ko‘p yillik faoliyati va sovet agenti sifatidagi faoliyati haqidagi hikoyasidir.

Muallif Britaniya maxsus xizmatlarida olib borgan faoliyati, razvedka operatsiyalari va XX asrning birinchi yarmi va o‘rtalaridagi xalqaro qarama-qarshiliklar bilan bog‘liq voqealar haqida batafsil hikoya qiladi. Kitobda uning Yevropadagi faoliyati, Yaqin Sharqdagi ishlari va uning roli fosh etilishi hamda Moskvaga ketishi bilan bog‘liq keyingi voqealar yoritilgan. Filbining tarixi "Kembrij beshligi" faoliyati va Britaniya hamda Sovet razvedkalari tarixi bilan chambarchas bog‘liq.

Voqealar tarixchi tomonidan emas, balki Filbining o‘zi tomonidan bayon etilgani alohida qiziqish uyg‘otadi. Shu sababli kitob bir vaqtning o‘zida ham tarixiy hujjat, ham razvedka tizimi ichida bo‘lgan shaxsning shaxsiy xotiralari hisoblanadi. Shu bilan birga, xotiralarni aynan muallifning hikoyasi sifatida qabul qilish lozim: Filbining baholari va bayonlari uning shaxsiy nuqtai nazarini aks ettiradi, ayrim epizodlar esa keyinchalik tarixchilar va jurnalistlar tomonidan boshqa manbalar hisobga olingan holda ko‘rib chiqilgan.

Kitob razvedka, josuslik, maxfiy operatsiyalar, sovuq urush tarixi va haqiqiy tarjimai hollarni yoqtiradigan kitobxonlar uchun qiziqarli bo‘ladi. Bu badiiy josuslik romani emas, balki XX asr razvedka tarixining eng mashhur ishtirokchilaridan birining shaxsiy tajribasiga asoslangan xotiralar bayonidir.