Махфий уруш, Ким Филби

«Махфий уруш» — XX асрнинг машҳур разведкачиларидан бири ва «Кембриж бешлиги» аъзоси Ким Филбининг хотира китоби. Асар биринчи марта 1968 йилда инглиз тилида My Secret War: The Autobiography of a Spy номи билан нашр этилган. Китобда Филби ўзининг Британия разведкасидаги кўп йиллик фаолияти ва совет разведкаси билан боғлиқ яширин иши ҳақида ҳикоя қилади.

Муаллиф Британия махсус хизматларидаги фаолияти, разведка операциялари ва XX асрдаги халқаро қарама-қаршиликлар билан боғлиқ воқеалар ҳақида сўз юритади. Китобда Европадаги фаолияти, Яқин Шарқдаги иши, унинг разведкачи сифатидаги вазифалари, фош бўлиш жараёни ва кейинчалик Москвага кетиши билан боғлиқ воқеалар акс этган. Ким Филбининг ҳаёти «Кембриж бешлиги» ҳамда Британия ва Совет разведкалари тарихи билан чамбарчас боғлиқ.

Асарнинг муҳим жиҳати шундаки, воқеалар муаллифнинг ўзи томонидан баён қилинади. Шу сабабли китоб нафақат хотиралар, балки разведка тизими ичида бўлган инсоннинг шахсий қарашларини ҳам акс эттиради. Шу билан бирга, китобни Филбининг шахсий нуқтаи назари асосида ёзилган мемуар сифатида қабул қилиш керак; айрим воқеалар кейинчалик бошқа тарихий манбалар асосида ҳам ўрганилган.

Китоб разведка, жосуслик, махфий операциялар, Совуқ уруш тарихи ва ҳақиқий биографик воқеаларгақизиқувчи китобхонлар учун мос келади. Бу бадиий жосуслик романи эмас, балки XX аср разведка тарихида муҳим ўрин тутган инсоннинг шахсий хотираларига асосланган ҳикоя.