Lissabondagi tun (A5), Erix Mariya Remark

• Nomi: Lissabondagi tun

• Muallifi: Erich Maria Remarque

• Janri: Roman, dramа, tarixiy asar

• Varaq soni: 300

“Lissabondagi tun” Remarquning eng keskin, hissiyotga boy romanlaridan biri bo‘lib, Ikkinchi jahon urushi arafasida Evropada yuzaga kelgan qo‘rquv va tartibsizliklarga bag‘ishlangan. Asarda turli millat va taqdirlarning vakillari — siyosiy qochqinlar, surgun qilinganlar, huquqsiz qolgan oddiy insonlar — Portugaliyaning Lissabon shahrida to‘planib, Amerikaga yoki boshqa xavfsiz mamlakatlarga qochib o‘tish uchun imkon izlashadi. Biroq har birining ortida katta iztiroblar, yo‘qotishlar, dardli xotiralar va kelajaga bo‘lgan xavotir yashiringan.

Asar qahramonlari vizalar, hujjatlar, ruxsatnomalar, noqonuniy yo‘llar orqali qutulishga urinarkan, Remarque urush oldi muhitining ruhiy bosimini, insoniyatning umidsizlik darajasini mahorat bilan tasvirlaydi. Qahramonlar dunyoning har burchagidan kelgan bo‘lsa-da, ularni birlashtiruvchi yagona narsa — tirik qolish istagi.

Romanda insoniy munosabatlar, sevgi va qo‘rquv bir o‘qda chatishtirilgan. Qochqinlarning tunlari uzoq, o‘tkir ichki kurashlarga to‘la bo‘lib, ertangi kunning qanday bo‘lishi mavhum. Muallif shunday voqealar orqali insonning eng og‘ir sharoitlarda ham umidni yo‘qotmaslik qudratini ko‘rsatadi. “Lissabondagi tun” — bu nafaqat tarixiy davr suratlari, balki hayot uchun kurashning o‘ta chuqur, ta’sirli dramasi.