KRESTOVINA — TA’RIF VA TASNIF

1. Umumiy ta’rif

Krestovina — bu shaklan to‘rt yo‘nalishga ega bo‘lgan, “X” ko‘rinishidagi mexanik yoki konstruktiv element bo‘lib, ikki yoki undan ortiq qismlarni o‘zaro birlashtirish, harakatni uzatish yoki oqimni yo‘naltirish uchun xizmat qiladi.

2. Krestovinaning to‘liq tasnifi

A. Qo‘llanilish sohasiga ko‘ra

1) Mashinasozlikdagi krestovinalar

• Kardan krestovinasi
• Avtomobillarda kardanning bo‘g‘inida aylanish momentini egiluvchan burchaklar ostida uzatadi.
• Rul kolonkasi krestovinasi
• Rul o‘qi harakatini burchaklar ostida uzatadi.
• Sharnirli krestovina
• Turli reduktor va mexanizmlarda qo‘llanadi.

2) Maishiy texnikadagi krestovinalar

• Kir yuvish mashinasi krestovinasi
• Barabanni aylantiruvchi asosiy tayanch detali.
• Ventilyator/sovutkich mexanizmlari krestovinasi
• O‘qni barqarorlashtiradi.

3) Santexnika krestovinalari

• To‘rt yo‘nalishli quvur biriktirgichi
• Issiq-sovuq suv, kanalizatsiya yoki ventilyatsiya tizimlarida oqimni ajratadi yoki birlashtiradi.
• Materiallari: plastik (PP), metall, chugun.

4) Temir yo‘l krestovinalari

• Strelka (o‘tkazgich) krestovinasi
• Rels yo‘llarining kesishgan nuqtasi; poyezd yo‘nalishini o‘zgartirishga xizmat qiladi.
• Turlari:
• qat’iy (qattiq) krestovina
• harakatchan (podvizhnaya) krestovina

5) Qurilish va arxitektura krestovinalari

• G‘isht yoki tosh konstruksiyalaridagi X-simon bog‘lovchi elementlar
• Gotik gumbazlardagi krestovinalar (ribo gumbazlar kesishmasi)

6) Elektr texnikadagi krestovinalar

• Svetilnik, kabel yoki kronshtyen uchun X-simon osma elementlar
• Elektr shinalarining bo‘luvchi bog‘lovchi krestovinalari