1937-yil 16-dekabrda ikki muhandis dushmanning kuchli havo mudofaasi sharoitida qo‘shinlarni bevosita aviatsiya yordamida qo‘llab-quvvatlash uchun samolyot yaratish masalasini qo‘ydi. 1939-yil 2-oktyabrda 39-zavodda Ilyushinning ikki o‘rinli zirhli hujumchi samolyoti ЦКБ-55 ning parvoz sinovlari boshlandi. Biroq, ko‘plab sabablarga ko‘ra, bu samolyot katta seriyaga chiqmadi. Uning o‘rniga qo‘shinlarga bir o‘rinli Il-2 keldi, urush paytida uni ikki o‘rinli qilib qayta qurishga to‘g‘ri keldi. Shu bilan birga, o‘qchi-radist zirhli korpusdan tashqarida bo‘lgan. "Yashirincha, asboblarsiz, qorong‘ida va kamarda osilib qolgan radist-o‘qchi bilan qaytib keldik..." — deb yozgan edi Visotskiy shturmchi korpuslar komandiri general Kamanin (Il-2 shturmchi samolyotida 21 ta jangovar parvoz) va polkovnik Beregov (185 ta jangovar parvoz) bilan tanishganidan so‘ng.
Ил-2 — Ikkinchi jahon urushining eng ommaviy samolyoti bo‘lib, o‘ttiz olti mingta mashina ishlab chiqarilgan va u urushning ramziga aylangan. U va uning modifikatsiyalari 1941-yildan 1953-yilning o‘rtalarigacha jang qilgan. Keyin hujum aviatsiyasi samarasiz deb topildi va mudofaa vaziri marshal Jukov tomonidan tugatildi.
Bu g‘oyaga faqat 1969-yilda qaytishdi va 10 yil o‘tgach, bevosita jang maydonida omon qolishga qodir bo‘lgan "grach" yoki "taroq" Су-25 dunyoga keldi. Bu samolyotlar haligacha qurollanishda turibdi va endi hech kim qo‘shinlarni qo‘llab-quvvatlashning bu turi samarali emasligini aytmaydi!
Agar bu tajriba qirq birinchi yilda qurollanishda bo‘lganida, tarix qanday o‘zgargan bo‘lardi?

