Kitob, Konfutsiy

Konfutsiy - qadimgi xitoy mutafakkiri, tarixchisi, faylasufi va davlat arbobi. Uning ta’limoti Xitoy va butun dunyo hayotiga chuqur ta’sir ko‘rsatib, keyinchalik "konfutsiylik" deb nom olgan falsafiy tizimga asos bo‘ldi. Konfutsiy ta’limoti hayotligida hukmdorlar tomonidan ham, ularning fuqarolari tomonidan ham tan olinmagan. Faqat faylasuf shogirdlarining sa’y-harakatlari tufayligina uning bebaho fikr va mulohazalarini saqlab qolishga muvaffaq bo‘lindi. Konfutsiy o‘zining yer yuzidagi umri davomida ko‘p narsalarni boshdan kechirdi: u umidlarni ham, umidsizliklarni ham boshdan kechirdi, u hukmdorlar saroyida xizmat qilishga majbur bo‘ldi va uysiz musofirning sumkasini ko‘tarib, mamlakat bo‘ylab kezib, muhtojlikni boshdan kechirdi. Konfutsiy ta’limotini goh maqtashar, goh taqiqlashar, muxoliflari uning fikrlari yozilgan kitoblarni yo‘q qilishar va uning nomini har qanday yo‘l bilan bulg‘ashga harakat qilishardi, ammo faylasufning izdoshlari uni donishmand va xalqning buyuk ustozi deb hisoblashardi. Shunga qaramay, Konfutsiyning sharqona nafosat va ziyraklik, chuqur kinoya va sog‘lom fikr bilan yo‘g‘rilgan donishmandligi ikki yarim ming yildan beri o‘z dolzarbligini yo‘qotmaydi.