Kapalaklar bizdan baxtliroq Akbar Hasanov

Kapalaklar bizdan baxtliroq? — bu kitob nomi oddiy savolga o‘xshasa-da, aslida u juda chuqur ma’noni anglatadi. Akbar Hasanov ushbu asar orqali o‘quvchini ichki sukunat, haqiqiy baxt va ruhiy yengillik haqida o‘ylashga undaydi. Kitob zamonaviy inson uchun juda yaqin bo‘lgan mavzularni ko‘taradi: bosim, tashvish, o‘zini boshqalar bilan solishtirish, ijtimoiy tarmoqlar ta’siri, ma’nosiz poygalar, ichki bo‘shliq va yolg‘izlik. Ko‘plab odamlar bugungi kunda baxtli yashamayapti, faqat baxtli ko‘rinishga urinyapti. Nima uchun? Chunki hayot tabiiyligidan uzoqlashganmiz, oddiylikdan voz kechganmiz, ko‘p narsani ortiqcha murakkablashtirib yuborganmiz. Kapalak esa bu kabi murakkabliklardan xoli. U harakat qilmaydi — u uchadi. U yelkalariga yuk ortmaydi — u erkin. U kelajakka reja tuzmaydi — u hozirda yashaydi. Muallif kapalak timsoli orqali inson ruhiyatidagi murakkab holatlarni oson tilda tushuntiradi. Kitobda aniq reja yoki syujet yo‘q. Har bir bob mustaqil fikrlar, kuzatuvlar, hayotiy misollar va samimiy mulohazalardan iborat. Aynan mana shu shakli uni boshqalardan ajratib turadi. Siz bu kitobni istalgan joyidan ochib o‘qishingiz mumkin va o‘sha paytdagi ruhiy holatingizga mos keladigan, sizni o‘ylantiradigan satrlarga duch kelasiz. Kitob sizga aytmaydi: “Mana baxt shu” yoki “hayotni shunday yashang”. Aksincha, u savol beradi, o‘ylantiradi, sukutga tortadi. Bu sukut esa ko‘pincha ko‘proq narsa anglatadi. Kapalaklar bizdan baxtliroq? — bu kitob o‘z hayotini tezlikda yashayotgan, boshqalarning ko‘ziga yoqishni o‘ylab yuradigan, haqiqiy tinchlikni yo‘qotgan har bir kishi uchun foydali. Unda psixologik tushunchalar yo‘q, falsafiy og‘irlik yo‘q, murakkab so‘zlar yo‘q. Faqat hayotiy fikrlar, oddiy lekin chuqur so‘zlar bor. O‘quvchi o‘zini juda yaqin his qiladi, go‘yo muallif o‘sha insonning ichida nima kechayotganini biladigandek gapiradi. Kitob o‘quvchiga og‘ir haqiqatni eslatadi: inson baxtni tashqaridan izlab charchagan. Telefon ekranidan, mashhurlikdan, ko‘p puldan, har xil kurslar va maslahatlardan baxt izlab yurgan odam oxiri charchaydi. Muallif esa aytadi: balki baxt ortiqcha narsalardan voz kechishdadir, oddiylikni qabul qilishdadir. Balki baxt jimgina yashashdadir. Kapalak — shunchaki jonivor emas, u ramz. Baxt ramzi. Yengillik, ozodlik va tabiat bilan uyg‘un yashash ramzi. Bu kitob sizga yangi hayot boshlang degani emas. U shunchaki sizga “bir oz sekinroq yuring”, “atrofga qarang”, “o‘zingizga savol bering”, “jimgina o‘ylang” degandek bo‘ladi. Shuning uchun ham bu kitob shunchaki o‘qiladigan emas, his qilinadigan, esda qoladigan, odamga ta’sir qiladigan asar. U sizga javob bermaydi, lekin savol beradi. Va ko‘p hollarda, savollar javoblardan muhimroq bo‘ladi. Kapalaklar bizdan baxtliroq? — o‘ylashni unutganlar uchun, hayotni his qilishni unutganlar uchun, doim band bo‘lganlar uchun, ich-ichidan charchaganlar uchun yozilgan kitob. Uni o‘qib, siz o‘zgarmaysiz, lekin to‘xtaysiz. O‘zingizga nazar tashlaysiz. Va ehtimol, asta-sekin, yengillik sari birinchi qadamingizni tashlaysiz. Shunday holatda esa, ha, kapalaklar bizdan baxtli emasdir. Biz ham ular kabi bo‘la olamiz. Faqat buning uchun to‘xtab, his qilishni eslashimiz kerak, xolos.