• kaltsiyning miqdori
Xususiyatlari:
Inson tanasidagi jami kaltsiyning miqdori, umumiy vaznning taxminan 1,9% ni tashkil qiladi, kaltsiyning 99% skeletda. Bolaning kaltsiyga bo'lgan kunlik ehtiyoji kuniga 200 dan 1000 mg gacha yoshiga qarab, kattalar uchun kuniga 1000 mg. Kaltsiyning tanaga kirishining asosiy yo'li oziq-ovqat orqali amalga oshiriladi. Kaltsiyning so'rilishi va assimilyatsiya qilinishiga ko'plab omillar ta'sir qiladi: Oshqozon shirasining kislotaliligi, o't pufagining normal ishlashi, etarli miqdorda yog', magniy, vitamin D3, oziq-ovqatda protein mavjudligi. D3 vitamini etishmasa kaltsiy ichakda so'rilmaydi va to'qimalarda normal tarkibini saqlaydigan biokimyoviy mexanizmlarga kiritilmaydi.
Oziq-ovqat tarkibidagi kaltsiy miqdori past bo’lgan parhez davrida, kaltsiyni etishmasligi natijasida uning so’rilishi ortadi. Kaltsiy organizmdagi barcha hayotiy jarayonlarda ishtirok etadi. U suyak to'qimasini shakllantirish uchun zarur, suyaklar va tishlarning mustahkamligini ta'minlaydi, nerv impulslarini uzatishda, mushaklarning qisqarishida, miyokardning ishlashida, qon ivishida, elektrolitlar muvozanatini saqlashda va boshqa tizimlarning ishlashida ishtirok etadi. Kaltsiy bolalar skeletning to'g'ri shakllanishi, tishlarning normal o'sishi va rivojlanishi uchun kerak.
Kaltsiyning assimilyatsiyasi va metabolizmi juda murakkab jarayon bo'lib, bu makroelementni oddiy oziq-ovqat bilan iste'mol qilish har doim ham etarli emas.
Tanada kaltsiy etishmovchiligi bo'lsa, u suyak to'qimasidan chiqib ketadi, shuning uchun suyaklarning mo'rtligi, sinish, chiqish va chiqishga moyillik, bo'g'imlarda og'riq, osteoporoz paydo bo'ladi. Tishlar parchalanadi, tishlar va milk kasalliklari xavfi ortadi, sochlar ingichkalashadi va to’kiladi, tirnoqlar mo'rtlashishi va sinishi kuzatiladi, teri quriydi va dag’allashadi. Boshqa organlar tomonidan taxikardiya, aritmiya, barmoqlar va oyoq barmoqlarining rangsizligi, jimirlash, yonish, "o'rmalash", mushaklarning og'rig'i, ich qotishi, asabiylashish, charchoq, zaiflik ko'rinishidagi sezgirlikning buzilishi qayd etilgan. Kaltsiy etishmasligidan tashqari, D3 vitaminining etishmasligi, ayniqsa bolalarda, rahid kaslligi rivojlanishiga olib keladi. Kaltsiy keksalar uchun ham muhimdir, ularda kaltsiyning normal so'rilishi buziladi va uning chiqarilishi kuchayadi.

