"Kakk-u uyasi uzra parvoz" romani ilk bor 1962-yilda chop etilgan va darhol keng jamoatchilik e’tiroziga sabab bo‘lgan. Asar markazida ruhiy kasalliklar shifoxonasi joylashgan bo‘lib, muallif uni ramziy ma’noda "kakku uyasi" sifatida tasvirlaydi, Katta hamshira esa shaxsni nazorat qilish va bostirishning qat’iy tizimini ifodalaydi.
Makmerfining paydo bo‘lishi o‘rnatilgan tartibni buzadi. U tizim bilan murosa qilishni istamaydi va asta-sekin boshqa bemorlarni shaxsiy erkinlik va insoniy qadr-qimmat uchun kurashga jalb qiladi. Roman erkinlik, avtoritar tizimga qarshi isyon, inson qadr-qimmati va ichki mustaqillik mavzularini tadqiq etadi. Asaxiy nashri inson tashqi cheklovlar sharoitida ham ichki erkinligini saqlab qolishi mumkinligi haqidagi fikrni alohida ta’kidlaydi.

