Kafansiz koʻmilganlar - Shukrullo

Bu kitob davrning hayratlanarli guvohi va o‘zbek adabiyotidagi eng o‘tkir avtobiografik asarlardan biri bo‘lib, Stalinning shafqatsiz qatag‘onlari davrining fojiali pardasini ochib beradi. Bosh qahramon totalitar tizimning shafqatsiz iskanjasiga tushib qoladi, yolg‘on chaquv va "millatchilik"dagi bema’ni ayblov tufayli u xalq dushmani deb e’lon qilinadi.

Hikoya kitobxonni Sibirning shafqatsiz va sovuq lagerlariga olib boradi, u yerda inson hayoti kundan-kunga qadrsizlanib, halok bo‘lganlar muqaddas an’analarga rioya qilinmasdan — kafansiz dafn etilgan. Biroq, bu shunchaki azob-uqubatlar va adolatsizliklar solnomasi emas, balki insonning ichki kuchi haqidagi chuqur falsafiy hikoyadir. Noinsoniy sinovlar, lager hayoti va ezuvchi sukunat fonida muallif abadiy mavzularni tadqiq etadi: ideallarga sodiqlik, atrofdagi barcha odatiy dunyo yo‘qlikka aylanayotgan bir paytda vijdon, qadr-qimmat va ruhiyatni saqlab qolish.