Jyul Vern - 15 yoshli kapitan

„Oʻn besh yoshli kapitan“ (fransuzcha: Un capitaine de quinze ans) — fransuz fantast yozuvchisi Jyul Vern tomonidan 1878-yilda yozilgan jahon adabiyoti durdonalaridan biri boʻlgan sarguzasht romandir.

Asar dunyoning koʻplab tillariga, jumladan, oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan va bir necha bor qayta nashr etilgan.

Kitobning asosiy gʻoyasi va syujeti

• Bosh qahramon: Dik Send — 15 yoshli yigitcha. U „Piligrim“ nomli kit ovlovchi kemada oddiy matros boʻlib xizmat qiladi. Dik yetimlikda oʻsgan, ammo nihoyatda jasur, aqlli va sodiq yigit.
• Kema halokati va burilish nuqtasi: Kema kapitani va tajribali dengizchilar kit ovlash paytida fojiali halok boʻlishadi. Kemada faqat tajribasiz yoʻlovchilar (kema egasining rafiqasi missis Ueldon, uning yosh oʻgʻli Jek, amaki Benedikt) va bir nechta qora tanli negrlar qoladi.
• Masʼuliyat: 15 yoshli Dik Send kemaning boshqaruvini (kapitanlikni) oʻz zimmasiga olishga majbur boʻladi.
• Xiyonat va sinovlar: Kemada kok boʻlib ishlayotgan badniyat Negoro qullik savdogari boʻladi. U kompasni yashirincha buzib, kemani Amerika oʻrniga qul savdosi avj olgan Afrika qirgʻoqlariga boshqaradi.
• Tirik qolish uchun kurash: Dik Send va uning hamrohlari tropik Afrikaning changalzorlarida vahshiy qul savdogarlari, yovvoyi hayvonlar va tabiat qiyinchiliklariga qarshi qahramonlarcha kurashadilar.

Asarning bosh qahramonlari

• Dik Send — yosh boʻlishiga qaramay, haqiqiy yetakchi, masʼuliyatli va mard kapitan.
• Negoro — asardagi asosiy salbiy qahramon, ayyor va shafqatsiz jinoyatchi.
• Missis Ueldon — Dik Sendga onalardek gʻamxoʻrlik qiluvchi, matonatli ayol.
• Amaki Benedikt — hayotdan uzilgan, faqat hasharotlarni oʻrganish bilan band boʻlgan qiziqchi olim (entomolog).
• Gerkules — nihoyatda baquvvat va sodiq negr, Dik Sendning eng yaqin yordamchisi.
• Dingo — Negoroning sirlarini biladigan aqlli va sodiq kuchuk.