Ғарб уйғонгунига қадар. Дунёнинг шарқона низоми тараққиёти ва таназзули, Айше Заракол

«Ғарб уйғонгунига қадар. Дунёнинг шарқона низоми тараққиёти ва таназзули» Айше Заракол — jahon tarixiga G‘arb markazidagi odatiy qarashlardan farqli ravishda nazar tashlashga undaydigan tarixiy tadqiqot. Muallif Yevroosiyo tarixini G‘arbning keyingi yuksalishiga olib kelgan jarayon sifatida emas, balki o‘ziga xos davlatlar, imperiyalar va siyosiy tizimlarga ega mustaqil tarixiy makon sifatida ko‘rib chiqadi.

Kitobning markazida G‘arb dunyoda yetakchi mavqega ega bo‘lishidan ancha oldin mavjud bo‘lgan Sharqdagi dunyo tartiblari turadi. Zarakol XIII asrdan boshlab Yevroosiyodagi siyosiy jarayonlarni, ayniqsa Mo‘g‘ullar imperiyasi va undan keyingi Chingiziylar dunyo tartibining ta’sirini tahlil qiladi. Turli davlatlar o‘rtasidagi aloqalar, hokimiyat haqidagi qarashlar va siyosiy g‘oyalarning bir hududdan boshqasiga qanday tarqalgani yoritiladi.

Asarda Xitoy, Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq va Yevroosiyoning boshqa hududlaridagi yirik davlatlarning o‘zaro munosabatlari ham ko‘rib chiqiladi. Muallif buyuk davlatlarning yuksalishi va tanazzulini faqat Yevropa tarixi orqali tushuntirish yetarli emasligini ko‘rsatib, xalqaro tartiblarning qanday shakllangani va vaqt o‘tishi bilan nima sababdan o‘zgarganini tahlil qiladi.

«Ғарб уйғонгунига қадар» tarix, geosiyosat, xalqaro munosabatlar va Yevroosiyo sivilizatsiyalari tarixiga qiziqadigan kitobxonlar uchun qiziqarli asar. Kitob Sharqning jahon tarixidagi o‘rnini yangicha ko‘rish va bugungi dunyo tartibining shakllanishiga olib kelgan uzoq tarixiy jarayonlarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi.