G‘aroyib bolalar, Aziz Nesin

Aziz Nesinning «G‘aroyib bolalar» asari bolalar dunyosi, kattalarning xatti-harakatlari, oilaviy munosabatlar va ta’lim tizimidagi kamchiliklarni hazil-mutoyiba hamda hajv orqali yoritadigan qiziqarli asardir. Mashhur turk yozuvchisi bolalarning hayotga qanday qarashi, kattalarning gaplari bilan amallari o‘rtasidagi ziddiyatlar va jamiyatdagi ayrim adolatsizliklarni bolalar nigohi orqali ko‘rsatadi. Asar kulgili vaziyatlarga boy bo‘lsa-da, uning zamirida jiddiy ijtimoiy va tarbiyaviy masalalar yotadi.

Kitobda bolalarning fikrlashi, ularning ota-onalari va o‘qituvchilari bilan munosabatlari, maktabdagi hayot hamda kattalar tomonidan o‘rnatilgan qoidalar tasvirlanadi. Bolalar atrofdagi voqealarni o‘z tushunchalari asosida baholaydilar, kattalarning qarorlarini savol ostiga oladilar va ba’zan ular sezmaydigan qarama-qarshiliklarni ochib beradilar. Ularning sodda, samimiy va kutilmagan mulohazalari orqali muallif kattalar dunyosining kamchiliklarini fosh etadi.

Aziz Nesin o‘ziga xos hajviy uslubda bolalarga nisbatan adolatsiz munosabat, ortiqcha talabchanlik, ta’limdagi noto‘g‘ri yondashuvlar va oiladagi tushunmovchiliklarni tanqid qiladi. Asarda bolalarning mustaqil fikrlashi, o‘z fikrini erkin ifodalashi va kattalar tomonidan tushunilishiga bo‘lgan ehtiyoji muhim o‘rin tutadi. Muallif o‘quvchini bolalarni shunchaki itoat qilishi kerak bo‘lgan insonlar sifatida emas, balki o‘z qarashlari, his-tuyg‘ulari va huquqlariga ega shaxslar sifatida ko‘rishga undaydi.

«G‘aroyib bolalar» bolalar va kattalar o‘rtasidagi munosabatlarga yangicha nazar bilan qarashga yordam beradi. Asar o‘quvchini kuldirish bilan birga, tarbiya, ta’lim, oila va insoniy munosabatlar haqida chuqur o‘ylashga chorlaydi. Hajvni, hayotiy voqealarni va mazmunli xulosalarni yoqtiradigan kitobxonlar uchun ushbu asar qiziqarli mutolaa bo‘ladi.