ESS RPS125C — uch fazali tarmoqdan bir fazali yuklamani barqaror quvvatlantirish uchun mo‘ljallangan fazani avtomatik tanlash relesi. Qurilma L1, L2 va L3 fazalaridagi kuchlanishni doimiy ravishda nazorat qiladi, sozlangan me’yorlarga mos fazani aniqlaydi va yuklamani avtomatik ravishda shu fazaga ulaydi. Agar tanlangan fazada kuchlanish haddan tashqari oshsa, pasaysa yoki faza butunlay yo‘qolsa, rele boshqa ishlayotgan fazaga o‘tishi mumkin.
Ushbu qurilma uch fazali kirish mavjud bo‘lgan, ammo iste’molchilar asosan bir fazali tarmoqda ishlaydigan obyektlar uchun qulay yechim hisoblanadi. Foydalanuvchi fazalar orasida qo‘lda almashtirishga majbur bo‘lmaydi: ESS RPS125C tarmoq holatini mustaqil tahlil qiladi va mavjud fazalardan mosini tanlaydi.
Model xususiy uylar, kvartiralar, ofislar, do‘konlar, ustaxonalar, omborlar, servis markazlari, kichik ishlab chiqarish obyektlari va elektr taqsimlash shkaflarida qo‘llash uchun mos.
Qurilmaning yuqori qismidagi klemmlarga neytral sim N hamda uchta faza — L1, L2 va L3 ulanadi. Rele ushbu liniyalardagi kuchlanishni muntazam o‘lchab turadi va ularni foydalanuvchi belgilagan yuqori hamda pastki chegaralar bilan taqqoslaydi.
Normal ko‘rsatkichga ega faza aniqlangach, qurilma ushbu fazani pastki chiqishdagi L klemmasiga uzatadi. Pastki N klemmasi esa yuklamaning neytral liniyasi uchun xizmat qiladi. Natijada chiqishda bir fazali L va N quvvat hosil bo‘ladi.
Agar ishlayotgan faza parametrlari belgilangan diapazondan chiqib ketsa, qurilma uni uzadi va qolgan fazalarni tekshiradi. Mos faza mavjud bo‘lsa, yuklama avtomatik ravishda shu liniyaga o‘tkaziladi.
ESS RPS125C elektr energiyasini ishlab chiqarmaydi va mustaqil zaxira manbai hisoblanmaydi. Agar uchala fazada ham kuchlanish bo‘lmasa yoki barcha fazalar belgilangan chegaralardan tashqarida bo‘lsa, qurilma yuklamani quvvatlantira olmaydi. Generator, invertor yoki akkumulyatorli tizimdan zaxira quvvat olish uchun alohida avtomatik zaxira ulash uskunasi talab qilinadi.
Qurilma korpusidagi belgilarga ko‘ra, model 125 A gacha tok bilan ishlashga mo‘ljallangan. Bu ko‘rsatkich uni faqat kichik maishiy iste’molchilar uchun emas, balki yuqoriroq quvvat talab qiladigan obyektlarda ham ishlatish imkonini beradi.
Biroq 125 A maksimal qiymat hisoblanadi. Haqiqiy ishlash sharoitida sim kesimi, klemma sifati, himoya avtomati, ulanish turi, shkaf ichidagi harorat va shamollatish darajasi albatta hisobga olinishi kerak.
Yuqori tokda ishlaydigan elektr qurilmalari faqat malakali elektrik tomonidan o‘rnatilishi lozim. Noto‘g‘ri tanlangan kabel yoki bo‘sh mahkamlangan klemma qizib ketish, korpusning erishi va yong‘in xavfiga olib kelishi mumkin.
ESS RPS125C old panelida katta raqamli displey mavjud. Ekran foydalanuvchiga tarmoq va yuklama holatini kuzatishda yordam beradi. Qurilma ishlayotgan vaqtda fazalardagi kuchlanish, tanlangan faza, yuklama toki va himoya holatlari kabi ma’lumotlar ko‘rsatilishi mumkin.
Raqamli displeyning mavjudligi qo‘shimcha voltmetr yoki ampermetrga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi. Foydalanuvchi elektr taqsimlash shkafini ochmasdan turib, old panel orqali asosiy ko‘rsatkichlarni nazorat qilishi mumkin.
Displeydagi aniq belgilar va ko‘rsatish tartibi qurilmaning dasturiy versiyasiga yoki yetkazib berish partiyasiga qarab farq qilishi mumkin. Shu sababli sozlashdan oldin mahsulot yo‘riqnomasini tekshirish tavsiya etiladi.
Displeyning o‘ng tomonida to‘rtta boshqaruv tugmasi joylashgan:
▲ tugmasi — qiymatni oshirish yoki menyuda yuqoriga o‘tish uchun;
▼ tugmasi — qiymatni kamaytirish yoki menyuda pastga o‘tish uchun;
M tugmasi — sozlamalar menyusiga kirish va parametrlar orasida o‘tish uchun;
Quvvat tugmasi — qurilmani boshqarish, ayrim rejimlarda tasdiqlash yoki chiqishni qo‘lda o‘chirish uchun.
Ushbu tugmalar yordamida foydalanuvchi kuchlanishning yuqori va pastki chegaralarini, tok himoyasini, harorat chegarasini hamda boshqa ish parametrlarini sozlashi mumkin.
Noto‘g‘ri sozlangan parametrlar tez-tez faza almashtirishga, ortiqcha o‘chishlarga yoki uskunaning yetarli darajada himoyalanmasligiga olib kelishi mumkin. Muhim obyektlarda sozlashni mutaxassis amalga oshirishi maqsadga muvofiq.
Korpusdagi ma’lumotga ko‘ra, yuqori kuchlanish chegarasi 220–300 V oralig‘ida sozlanadi. Agar tanlangan fazadagi kuchlanish belgilangan yuqori qiymatdan oshib ketsa, rele yuklamani shu fazadan uzadi.
Agar boshqa fazalardan birida kuchlanish normal bo‘lsa, qurilma yuklamani o‘sha fazaga avtomatik o‘tkazadi. Bu maishiy texnika, elektron boshqaruv bloklari, yoritish tizimlari, nasoslar va boshqa elektr jihozlarini yuqori kuchlanish ta’siridan himoyalashga yordam beradi.
Biroq ushbu qurilma chaqmoq yoki kommutatsiya natijasida paydo bo‘ladigan qisqa muddatli kuchlanish impulslaridan to‘liq himoya qilmaydi. Bunday holatlar uchun elektr shkafida alohida impulsli kuchlanishdan himoya qurilmasi qo‘llanishi kerak.
Past kuchlanish chegarasi 80–210 V oralig‘ida sozlanishi mumkin. Agar fazadagi kuchlanish belgilangan qiymatdan pasaysa, qurilma ushbu liniyani o‘chiradi va qolgan fazalarni tekshiradi.
Past kuchlanishda uzoq vaqt ishlash muzlatgich, konditsioner, kompressor, nasos, elektr motor va boshqa uskunalarning qizib ketishiga yoki noto‘g‘ri ishlashiga olib kelishi mumkin. ESS RPS125C normal parametrli boshqa fazani tanlash orqali bunday xavfni kamaytirishga yordam beradi.
Pastki chegara iste’molchi turiga qarab tanlanishi lozim. Nozik elektronika uchun torroq diapazon, ayrim oddiy yuklamalar uchun esa kengroq diapazon talab qilinishi mumkin.
Modelda tok chegarasini 1–125 A oralig‘ida sozlash imkoniyati ko‘rsatilgan. Yuklama toki belgilangan qiymatdan oshib ketsa, rele chiqishni o‘chirishi mumkin.
Tok chegarasini belgilashda quyidagilar hisobga olinadi:
— kabelning ruxsat etilgan toki;
— ulangan jihozlarning umumiy quvvati;
— kirish avtomatining nominali;
— elektr motorlarining ishga tushish toki;
— shkaf ichidagi harorat;
— yuklamaning doimiy yoki qisqa muddatli ishlashi.
Tok nazorati mavjud bo‘lsa ham, ESS RPS125C avtomatik o‘chirgichning to‘liq o‘rnini bosmaydi. Qisqa tutashuv va ortiqcha yuklamadan himoya qilish uchun sxemada mos nominaldagi alohida avtomat o‘rnatilishi kerak.
Qurilma korpusida 70–80 °C harorat chegarasi ko‘rsatilgan. Ushbu funksiya ichki qizishni nazorat qilish uchun mo‘ljallangan. Harorat belgilangan darajaga yetganda rele yuklamani o‘chirishi va sovigandan keyin qayta ishlashi mumkin.
Ayrim holatlarda harorat himoyasini o‘chirish imkoniyati mavjud. Biroq yuqori yuklama yoki tor elektr shkafida ushbu himoyani o‘chirib qo‘yish tavsiya etilmaydi.
Qizib ketishning asosiy sabablari:
— klemmaning yetarli darajada mahkamlanmaganligi;
— kabel kesimining kichikligi;
— yuklamaning ortiqcha bo‘lishi;
— shkafda shamollatishning yomonligi;
— atrof-muhit haroratining yuqoriligi;
— kontaktlarning oksidlanishi.
Harorat himoyasi to‘g‘ri montaj o‘rnini bosmaydi. Qurilma va ulanish joylari muntazam ravishda tekshirib turilishi kerak.
Fazani avtomatik tanlash relesi odatda ustuvorlik tamoyili asosida ishlashi mumkin. Masalan, asosiy faza sifatida L1 tanlanadi. L1 normal bo‘lsa, yuklama shu fazadan quvvatlanadi. L1 yo‘qolsa yoki kuchlanish belgilangan chegaradan chiqsa, qurilma L2 yoki L3 ga o‘tadi.
Asosiy faza qayta tiklangach, rele sozlangan kechikishdan so‘ng yana ustuvor fazaga qaytishi mumkin. Bu xususiyat elektr tarmog‘idagi yuklamani oldindan rejalashtirish va fazalar bo‘yicha taqsimlashda qulay.
Bir nechta mustaqil yuklama guruhlarida turli ustuvor fazalarga ega alohida relelardan foydalanish mumkin. Bunday sxema fazalar orasidagi yuklamani muvozanatlashga yordam beradi, ammo umumiy quvvat taqsimoti mutaxassis tomonidan hisoblanishi kerak.
ESS RPS125C quyidagi obyektlarda ishlatilishi mumkin:
— xususiy uylar;
— kvartiralar;
— ofis va ma’muriy binolar;
— do‘kon va savdo shoxobchalari;
— ustaxona va servis markazlari;
— omborxonalar;
— yoritish tizimlari;
— isitish va nasos avtomatikasi;
— videokuzatuv tizimlari;
— telekommunikatsiya jihozlari;
— server va tarmoq uskunalari;
— sovitish va iqlim uskunalari;
— bir fazali ishlab chiqarish iste’molchilari.
Qurilma ayniqsa fazalardan biri tez-tez uzilib qoladigan yoki fazalardagi kuchlanish bir-biridan sezilarli farq qiladigan tarmoqlarda foydali.
Avtomatik faza tanlash: foydalanuvchi fazalarni qo‘lda almashtirishi shart emas.
Uch fazani nazorat qilish: qurilma L1, L2 va L3 liniyalarini doimiy tekshiradi.
125 A gacha tok: yuqori yuklamali tizimlarda foydalanish imkonini beradi.
Raqamli displey: tarmoq ko‘rsatkichlarini bevosita old panelda ko‘rish mumkin.
Sozlanadigan kuchlanish chegaralari: yuqori va past kuchlanish chegaralarini obyekt talabiga qarab belgilash mumkin.
Tok bo‘yicha himoya: ortiqcha yuklamani nazorat qilish imkonini beradi.
Harorat nazorati: qurilma ichki qizishini kuzatadi.
Qulay tugmali boshqaruv: parametrlarni old panel orqali sozlash mumkin.
Elektr shkafida o‘rnatish: qurilma taqsimlash shkafida joylashtirish uchun mo‘ljallangan.
Bir fazali chiqish: uchta kirish fazasidan bittasini tanlab, L va N chiqishini ta’minlaydi.
Qurilmaning yuqori klemmlari:
N — kirish neytrali;
L1 — birinchi faza;
L2 — ikkinchi faza;
L3 — uchinchi faza.
Pastki klemmlar:
N — yuklama uchun chiqish neytrali;
L — tanlangan fazaning chiqishi.
Ulanishdan oldin tarmoq to‘liq o‘chirilishi va kuchlanish yo‘qligi tekshirilishi kerak. Faza va neytralning noto‘g‘ri ulanishi qurilma yoki ulangan jihozlarning shikastlanishiga olib kelishi mumkin.
Kabel uchlarida yuklamaga mos sifatli uchliklardan foydalanish tavsiya etiladi. Klemmlar bir tekis va ishonchli mahkamlanishi kerak. Juda kuchli tortish klemmani shikastlashi, bo‘sh mahkamlash esa qizib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Qurilma ishga tushirilgandan keyin birinchi foydalanish davrida klemmlarni va korpus haroratini tekshirish foydali. Qizish, kuygan hid yoki rang o‘zgarishi aniqlansa, tizim darhol o‘chirilishi kerak.
ESS RPS125C quyidagi qurilmalar o‘rnini bosmaydi:
— kuchlanish stabilizatori;
— uzluksiz quvvat manbai;
— generator;
— invertor;
— avtomatik o‘chirgich;
— UZO yoki differensial avtomat;
— impulsli kuchlanishdan himoya qurilmasi.
Modelning chiqishi bir fazali hisoblanadi. U uch fazali dvigatel yoki uchala fazani bir vaqtda talab qiladigan jihozlarni quvvatlantirish uchun mo‘ljallanmagan.
Agar obyektning yuklama toki maksimal 125 A qiymatga yaqin bo‘lsa, tashqi kontaktor orqali ulash zarurati loyiha va mahalliy elektr me’yorlari asosida mutaxassis tomonidan tekshirilishi kerak.
Brend: ESS
Model: RPS125C
Qurilma turi: fazani avtomatik tanlash relesi
Nazorat qilinadigan fazalar soni: 3 ta
Kirish liniyalari: N, L1, L2, L3
Chiqish liniyalari: N va L
Nominal tok: 125 A gacha
Tokni sozlash diapazoni: 1–125 A
Ishchi kuchlanish: AC 220 V
Kirish kuchlanish diapazoni: AC 45–450 V
Tarmoq chastotasi: 50/60 Gts
Yuqori kuchlanish chegarasi: 220–300 V
Past kuchlanish chegarasi: 80–210 V
Harorat himoyasi: 70–80 °C yoki o‘chirish
Izolyatsiyaning nominal kuchlanishi: AC 450 V
Indikatsiya turi: raqamli displey
Boshqaruv: 4 ta old panel tugmasi
O‘rnatish joyi: elektr taqsimlash shkafi
ESS RPS125C uch fazali kirish va bir fazali yuklamaga ega obyektlar uchun amaliy va funksional yechimdir. Qurilma uchala fazani kuzatadi, mos liniyani avtomatik tanlaydi, ish parametrlarini displeyda aks ettiradi va kuchlanish, tok hamda harorat bo‘yicha nazoratni ta’minlaydi. To‘g‘ri o‘rnatish va sozlash natijasida u elektr jihozlarining yanada barqaror va xavfsiz ishlashiga yordam beradi.
Kalit so‘zlar: fazani tanlash relesi, ESS, RPS125C, 125 A, faza almashtirgich, kuchlanish nazorati, raqamli displey, tarmoq himoyasi, uch fazali tarmoq, elektr avtomatikasi, DIN-rele, elektr ta’minoti.

