Erich Frommning «Erkinlikdan qochish» asari inson erkinligi, shaxs psixologiyasi va jamiyatning odamlar hayotiga ta’siri haqida yozilgan muhim ijtimoiy-falsafiy tadqiqotdir. Muallif inson erkinlikka intilishi bilan birga, ba’zan uning mas’uliyati, yolg‘izlik va noaniqlikdan qo‘rqib, mustaqil qaror qabul qilishdan qochishini tushuntiradi. Nima uchun ayrim insonlar o‘z fikriga tayanish o‘rniga boshqalarga ergashadi, kuchli shaxslarga bo‘ysunadi yoki o‘z tanlovini boshqalarga topshiradi? Kitob ana shu savollarga javob izlaydi.
Muallif erkinlikning inson hayotidagi ikki tomonini ochib beradi. Bir tomondan, erkinlik insonni cheklovlardan xalos qilib, o‘z hayotini mustaqil boshqarish imkonini beradi. Ikkinchi tomondan esa, u inson zimmasiga mas’uliyat yuklaydi va ba’zan xavotir hamda yolg‘izlik hissini kuchaytiradi. Frommning fikricha, ayrim odamlar bu hissiyotlardan qutulish uchun boshqalarning fikriga ko‘r-ko‘rona ergashadi, qat’iy qoidalarga yopishib oladi yoki o‘zidan kuchliroq shaxslarga bo‘ysunishni afzal ko‘radi.
Asarda avtoritarizm, ommaga taqlid qilish, mustaqil fikrlashdan voz kechish va shaxsiy mas’uliyatdan qochish kabi mavzular chuqur tahlil qilinadi. Erich Fromm inson xulq-atvorini jamiyat, madaniyat va tarixiy voqealar bilan bog‘liq holda o‘rganadi. U odamlar nima sababdan ba’zan o‘z individualligini yo‘qotishi, boshqalarning qarashlarini o‘zlashtirishi va mustaqillikdan ko‘ra bo‘ysunishni xavfsizroq deb bilishini tushuntiradi.
«Erkinlikdan qochish» o‘quvchini o‘z qarashlari, tanlovlari va atrofdagilar ta’siri haqida jiddiy o‘ylashga undaydi. Kitob psixologiya, falsafa va sotsiologiyaga qiziquvchilar, inson tabiatini yaxshiroq tushunishni istaydiganlar uchun foydali asardir. U haqiqiy erkinlik nimani anglatishi, mustaqil fikrlash nega muhimligi va inson o‘z hayoti uchun mas’uliyatni qanday qabul qilishi haqida chuqur mulohaza yuritishga yordam beradi.

