«Donishmandlar xazinasi» — Sharqning ma’naviy va axloqiy hikmatlarini o‘zida mujassam etgan, ikki buyuk madaniy an’anani birlashtiruvchi noyob to‘plam.
Kitobning birinchi qismida mumtoz fors adabiy merosidan saralangan hikmatli so‘zlar, ibratli hikoyalar, rivoyatlar va nasihatlar jamlangan. Ularda ezgulik va yovuzlik, adolat va muruvvat, ilm va jaholat, do‘stlik va insoniy munosabatlar, tarbiya, mas’uliyat hamda insonning munosib xulq-atvori haqida fikr yuritiladi.
Ikkinchi qism qadimgi Xitoy faylasufi Sun Jian (miloddan avvalgi taxminan 370–291-yillar)ning hikmatli nasihatlari bilan tanishtiradi. Mutafakkir insonlarni tinchlik, mo‘tadillik, tejamkorlik, halollik, mehr-shafqat va ma’naviy kamolotga chorlaydi.
Nashrning alohida tarixiy ahamiyati shundaki, ushbu tarjima 1909-yilda Qashqarda arab yozuvida chop etilgan uyg‘ur tilidagi nashr asosida amalga oshirilgan.
Davrlar, tillar va madaniyatlar turlicha bo‘lishiga qaramay, kitobning har ikki qismini yagona g‘oya birlashtiradi: insonning haqiqiy boyligi hokimiyat yoki moddiy ne’matlarda emas, balki ilm, ezgulik, insoniy qadr-qimmat va yaxshilik qilishga intilishda namoyon bo‘ladi.
Ikki sivilizatsiya — yagona hikmat merosi.
O‘tmish hikmati — kelajak uchun yo‘l-yo‘riq

