“Devona” — bu oddiy sevgi qissasi emas. Bu inson qalbining eng og‘riqli, eng jim va eng tushunarsiz nuqtalariga sayohatdir. Fotih Duman ushbu asarda inson ruhiyati, yolg‘izlik, kutish, ichki bo‘shliq va sevgi orasidagi murakkab bog‘liqlikni juda nozik tasvirlaydi.
Asar bosh qahramoni jamiyat orasida yashasa-da, qalban yolg‘iz insondir. U sevadi, kutadi, sog‘inadi, ammo ichidagi hislarni hech kim to‘liq tushunmaydi. Shu sababli ham u “devona” deb ataladi. Lekin kitobni o‘qigan sari anglaysiz: devonalik — bu hissizlik emas, aksincha boshqalardan ko‘ra ko‘proq his qila olishdir.
Muallif inson qalbidagi sukutni juda tabiiy ifodalaydi. Har bir sahifa o‘quvchini o‘z hayoti, o‘z kechinmalari va yashirin og‘riqlari haqida o‘ylashga majbur qiladi. Asardagi tasvirlar juda sokin, ammo ta’sir kuchi nihoyatda baland. Kitobni o‘qiyotganda go‘yoki qahramon bilan birga kutasiz, birga iztirob chekasiz va birga umid qilasiz.
“Devona” sevgi haqida yozilgan bo‘lsa-da, u faqat romantik asar emas. Unda insonning o‘zini topishga urinishi, tushunilish istagi, ichki kurashlari va ruhiy sinovlari aks etgan. Muallif sevgi orqali inson ruhiyatining eng chuqur qatlamlarini ochib beradi.
Kitobning tili juda sodda, ravon va ta’sirchan. Murakkab jumlalarsiz ham yurakka yetib boradigan uslub qo‘llangan. Shu sababli asar bir nafasda o‘qiladi. Har bir jumlada samimiyat va ichki og‘riq sezilib turadi.
Asar ayniqsa quyidagi kitobxonlarga yoqadi:
— Ruhiy-psixologik asarlarni sevuvchilar
— Chuqur ma’noli roman muxlislari
— Sevgi va sog‘inch haqidagi kitoblarni yoqtiruvchilar
— Sokinngina, ammo kuchli ta’sir qoldiradigan asar izlayotganlar
— Hayot va inson qalbi haqida o‘ylashni sevuvchilar
“Devona” — bu shunchaki kitob emas. Bu ayrim insonlarning ichida yashirinib yotgan sukutning ovozi. Asarni o‘qib bo‘lgach, siz undagi ayrim jumlalarni uzoq vaqt unutolmaysiz. Chunki bu kitob voqealardan ko‘ra hissiyotlar bilan yashaydi.
Agar siz qalbga yaqin, samimiy va ruhiyatni larzaga soladigan asar izlayotgan bo‘lsangiz, “Devona” siz uchun juda mos tanlov bo‘ladi.
Muallif: Fotih Duman

