Mixail Lermontovning «Demon» asari rus mumtoz adabiyotining eng mashhur va mazmunan chuqur asarlaridan biridir. Unda romantik sevgi hikoyasi yaxshilik va yomonlik, erkinlik, yolg‘izlik, taqdir hamda insonning ichki kurashi kabi falsafiy mavzular bilan uyg‘unlashadi. Asarning bosh qahramoni — Demon abadiy yolg‘izlik va sarsonlikka mahkum bo‘lgan sirli mavjudotdir. U insonlar olamiga qaraydi, ammo bu dunyoning bir qismi bo‘la olmaydi. Tamara bilan uchrashuvi esa uning qalbida uzoq vaqt unutilgan tuyg‘ularni uyg‘otadi.
Tamara Demon uchun poklik, muhabbat va yangi hayotga umid ramziga aylanadi. Demon uning qalbini egallashga va o‘zining g‘ayrioddiy olamiga chorlaydi. Biroq ularning munosabati oddiy sevgi hikoyasiga aylanmaydi. Demonning muhabbati kuchli bo‘lishi bilan birga, unda fojiaviy va vayronkor kuch ham mavjud. Muallif qahramonlar taqdiri orqali insonning sevgi va istaklari boshqa bir insonning hayoti bilan to‘qnashganda qanday murakkab oqibatlar yuzaga kelishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Asarning eng muhim jihatlaridan biri — Demonning ichki kurashi va erkinlikka intilishidir. U o‘tmishidan qutulishni, hayotida ma’no topishni va haqiqiy baxtga erishishni istaydi. Ammo uning tabiati, mag‘rurligi va chuqur yolg‘izligi bunga yo‘l qo‘ymaydi. Lermontov tabiat tasvirlari, kuchli hissiy kechinmalar va romantik obrazlar orqali insonning o‘zligini izlashini, tanlovlari va xatti-harakatlari qanday oqibatlarga olib kelishini ta’sirchan tarzda yoritadi.
«Demon» maktab o‘quvchilari, talabalar, rus klassikasi ixlosmandlari va romantik hamda falsafiy asarlarni sevuvchi kitobxonlar uchun qiziqarli tanlovdir. Asar Lermontov ijodini yaxshiroq anglash, romantizm ruhini his qilish va sevgi, erkinlik, taqdir hamda inson qalbidagi qarama-qarshiliklar haqida chuqurroq o‘ylash imkonini beradi.

