"Демиан" - falsafiy, qorong‘i va mistik roman. Uni avtobiografik asar deb ham hisoblash mumkin - bu haqda Gesse muqaddimada o‘zi ta’kidlaydi. Yozuvchining keyingi ijodiga ulkan ta’sir ko‘rsatgan ushbu mashhur asarni buyuk Thomas Mann hatto The Sorrows of Young Werther bilan qiyoslagan.
Bu - ulg‘ayish va shakllanish haqidagi hikoya. Asar qahramoni bo‘lgan yigit qadamma-qadam jamiyat axloqining ikkiyuzlamachi me’yorlaridan uzoqlashib, o‘zining ichki, qorong‘i “meni”ni tobora aniqroq kashf etadi - erkin, atrofdagi soxta taqvodorlikka bo‘ysunmaydigan “men”ni. Bu yo‘lda unga sirli do‘sti Demian yordam beradi - “Qobil muhri”ni ko‘tarib yuruvchi bu shaxs goh shayton, goh noma’lum ilohiyot, goh esa shunchaki qahramon tasavvurining mahsulidek tuyuladi…

