Abdulla Qahhorning «Dahshat» hikoyasi o‘zbek adabiyotidagi inson erki, qo‘rquv, jaholat va ayollar taqdiri kabi muhim masalalarni yorituvchi asarlardan biridir. Asarda eski urf-odatlar, odamlarning ongiga singib ketgan qo‘rquv va jamiyatdagi adolatsizlik inson hayotiga qanday ta’sir qilishi tasvirlanadi. Muallif voqealar orqali insonning ichki kechinmalari, jasorati va erkinlikka bo‘lgan intilishini ochib beradi.
Hikoyaning markazida Unsin ismli yosh ayol turadi. U eski qarashlar va shafqatsiz munosabatlar hukmron bo‘lgan muhitda yashaydi. Unsinning hayoti oson emas: u o‘z taqdirini o‘zi belgilash imkoniyatidan mahrum bo‘lib, atrofidagi insonlarning talablari va bosimi ostida qoladi. Uning qalbida esa erkin yashash, o‘z hayotini o‘zi boshqarish va og‘ir sharoitlardan qutulish istagi mavjud.
Asardagi voqealar Unsinning jasorati va ichki kuchini sinovdan o‘tkazadigan dahshatli vaziyat atrofida rivojlanadi. Qahramon qo‘rquv uyg‘otadigan sharoitga duch keladi va o‘zining qanchalik matonatli ekanini namoyon etadi. Tashqi tomondan oddiy ko‘ringan voqealar ortida insonning ruhiy kurashi, erkinlikka intilishi va zulmga qarshi ichki noroziligi yotadi. Muallif keskin vaziyatlar orqali o‘quvchini qahramonning taqdiri haqida o‘ylashga undaydi.
«Dahshat» hikoyasi faqat qo‘rqinchli voqea haqida emas, balki inson qadr-qimmati, ayollarning jamiyatdagi o‘rni va jaholatning og‘ir oqibatlari haqida hamdir. Abdulla Qahhor sodda, ta’sirchan va hayotiy tasvirlar orqali adolatsiz muhitning inson ruhiyatiga ta’sirini ko‘rsatadi. Asar o‘quvchini qo‘rquvga bo‘ysunmaslik, inson erkinligini qadrlash va eskirgan qarashlarni tanqidiy baholash haqida fikrlashga chorlaydi.

