Utopist faylasuf Nikolay Gavrilovich Chernishevskiyning (1828-1889) "Nima qilish kerak?" kitobi Petropavlovsk qal’asining Alekseevskiy ravelinining yolg‘iz kamerasida paydo bo‘ldi. Bu asar antiqa sarguzasht romanlarga va oilaviy dramaning tasvirlanishiga o‘xshash tugun tufayli ajoyib tarzda senzuradan o‘tdi...
Biroq nashr etilgandan so‘ng darhol davlat asoslari uchun eng xavfli asar sifatida qat’iy taqiqlandi. Natijada ro‘yxatlarda tarqaldi va ongda katta bijg‘ishga sabab bo‘ldi. Bungacha birorta rus kitobi bu qadar shov-shuv ko‘tarmagan edi. Muallif ruslarning "Nima qilish kerak?" degan azaliy savoliga davr oqimiga mos ravishda ishonarli javob berishga muvaffaq bo‘ldi.

