“Kommunikation für ausländische Ärzte – Vorbereitung auf den Patientenkommunikationstest in Deutschland” — Germaniyada ishlashni rejalashtirayotgan yoki nemis tilidagi tibbiy muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirmoqchi bo‘lgan xorijiy shifokorlar uchun maxsus amaliy qo‘llanma.
Kitobning mualliflari Nabeel Farhan va Michael Wirsching bo‘lib, u tibbiyot sohasidagi oddiy nemis tilidan ko‘ra ko‘proq shifokor–bemor muloqoti, anamnez yig‘ish va professional tibbiy suhbatga e’tibor qaratadi.
Qo‘llanmaning asosiy maqsadi — xorijiy shifokorga bemor bilan nemis tilida aniq, professional va tushunarli tarzda muloqot qilishni o‘rgatish hamda Germaniyadagi tibbiy ish muhitiga til jihatidan tayyorlash.
Ushbu qo‘llanma, ayniqsa:
uchun foydali.
Bu oddiy nemis tili darsligi emas. Undan samarali foydalanish uchun o‘quvchi umumiy nemis tilining asosiy grammatikasini va kundalik lug‘atini allaqachon bilishi maqsadga muvofiq.
Kitobning markaziy mavzusi — Arzt-Patienten-Kommunikation, ya’ni shifokor va bemor o‘rtasidagi muloqot.
Shifokor uchun tibbiy bilimning o‘zi yetarli emas. U bemorning shikoyatini to‘g‘ri tushunishi, kerakli savollarni bera olishi va murakkab tibbiy ma’lumotlarni bemorga sodda tilda tushuntira olishi kerak.
Qo‘llanma shu jihatdan quyidagi ko‘nikmalarni rivojlantirishga yordam beradi:
Bu ko‘nikmalar Germaniyadagi klinik ish faoliyatida juda muhim.
Shifokorning bemor bilan birinchi suhbatidagi eng muhim vazifalardan biri — Anamnese erheben, ya’ni anamnez yig‘ish.
Kitob shifokorga anamnezni tartibli va professional shaklda olish uchun kerak bo‘ladigan til vositalarini o‘rgatadi.
Masalan, bemordan:
haqida so‘rash uchun kerakli savol shakllari mashq qilinadi.
Masalan:
Seit wann haben Sie diese Beschwerden?
— Bu shikoyatlar qachondan beri mavjud?
Wo genau haben Sie Schmerzen?
— Og‘riq aynan qayerda?
Nehmen Sie regelmäßig Medikamente ein?
— Doimiy ravishda dori qabul qilasizmi?
Bunday tayyor konstruktsiyalar real bemor bilan suhbatda katta yordam beradi.
Bemorlar har doim ham tibbiy terminlardan foydalanmaydi. Ular o‘z holatini oddiy kundalik nemis tilida ifodalaydi.
Masalan, bemor:
Mir ist schwindelig.
— Boshim aylanayapti.
Mir ist übel.
— Ko‘nglim ayniyapti.
Ich bekomme schlecht Luft.
— Nafas olishim qiyin.
deyishi mumkin.
Shifokor esa bu kundalik ifodalarni tibbiy ma’noda tushunishi va keyinchalik professional terminologiya bilan ifodalay olishi kerak.
Shu sababli kitob nafaqat Fachsprache — tibbiy professional til, balki bemorlar ishlatadigan Alltagssprache — kundalik tilni ham tushunishga yordam beradi.
Bu xorijiy shifokorlar uchun ayniqsa muhim, chunki ular ko‘pincha tibbiy terminlarni yaxshi bilsalar ham, bemorning oddiy so‘zlarini tushunishda qiynalishlari mumkin.
Qo‘llanma tibbiyotda tez-tez uchraydigan nemischa professional so‘z va iboralarni o‘zlashtirishga ham yordam beradi.
Jumladan:
bilan bog‘liq lug‘at muhim o‘rin egallaydi.
Shu tariqa o‘quvchi umumiy nemis tilidan asta-sekin medizinische Fachsprache, ya’ni kasbiy tibbiy nemis tiliga o‘tadi.
Tibbiy muloqotning muhim qoidalaridan biri — bemorga juda murakkab terminlarni ishlatmaslik.
Masalan, shifokor boshqa shifokorga professional termin ishlatishi mumkin, biroq bemorga shu tushunchani sodda va tushunarli qilib izohlashi kerak.
Kitob shifokorni aynan mana shu ikki til darajasi o‘rtasida almashishga o‘rgatadi:
Fachsprache — shifokorlar o‘rtasidagi professional til
Patientensprache / Alltagssprache — bemorga tushunarli kundalik til
Bu ko‘nikma Germaniyadagi klinik ish uchun juda muhim.
Bemor odatda nima uchun ma’lum bir tekshiruv kerakligini bilishni xohlaydi.
Shifokor esa tekshiruvning maqsadi va qanday o‘tkazilishini tushunarli qilib izohlashi kerak.
Masalan:
kabi tekshiruvlar haqida bemor bilan suhbatlashishda kerak bo‘ladigan ifodalar o‘rganiladi.
Shifokor:
Wir möchten bei Ihnen eine Ultraschalluntersuchung durchführen.
yoki:
Für die weitere Abklärung ist eine Blutuntersuchung notwendig.
kabi konstruktsiyalardan foydalanishi mumkin.
Shifokor faqat tashxis qo‘yibgina qolmay, bemorga keyingi davolash haqida ham tushuntirish berishi kerak.
Masalan:
kabi ma’lumotlarni tushunarli tilda yetkazish zarur.
Qo‘llanma bunday vaziyatlarda ishlatiladigan professional va xushmuomala nemischa iboralarni o‘zlashtirishga yordam beradi.
Tibbiy suhbatlarda ba’zan bemorga noqulay bo‘lishi mumkin bo‘lgan savollarni ham berishga to‘g‘ri keladi.
Masalan:
haqida so‘rashda savolning shakli va ohangi juda muhim.
Kitob xorijiy shifokorga bunday savollarni nemis tilida hurmat bilan, ehtiyotkor va professional shaklda berishga yordam beradi.
Qo‘llanmaning asosiy foydalaridan biri — o‘rganuvchini faol gapirishga tayyorlashidir.
Faqat tibbiy terminlarni yodlash yetarli emas. Shifokor savolni tez tuzishi, bemorning javobiga mos ravishda keyingi savolni bera olishi va suhbatni tabiiy davom ettirishi kerak.
Shuning uchun kitobdagi materiallardan:
uchun foydalanish mumkin.
Kitobning to‘liq nomida “Vorbereitung auf den Patientenkommunikationstest in Deutschland”, ya’ni “Germaniyada bemor bilan muloqot testiga tayyorgarlik” deb ko‘rsatilgan.
Shu sababli qo‘llanma professional muloqot bo‘yicha baholashga tayyorlanayotgan xorijiy shifokorlar uchun ayniqsa foydali.
Hozir Germaniyada xorijiy shifokorlar uchun talablar va imtihon nomlari federal yerga qarab farq qilishi mumkin, ammo kitobda o‘rgatiladigan asosiy ko‘nikmalar — anamnez, bemor bilan professional suhbat va tibbiy muloqot — amaliy jihatdan juda muhim bo‘lib qoladi.
Kitobni quyidagilarga tavsiya qilish mumkin:
Ushbu qo‘llanmaning eng katta afzalligi shundaki, u nemis tilini umumiy tarzda emas, aynan shifokorning real ish faoliyatiga mos holda o‘rgatadi.
O‘quvchi bir vaqtning o‘zida:
tibbiy lug‘atini kengaytiradi;
anamnez yig‘ishni o‘rganadi;
bemor bilan savol-javob qilishni mashq qiladi;
professional tibbiy nemis tilini rivojlantiradi;
murakkab tibbiy ma’lumotni sodda tushuntirishni o‘rganadi;
nemis klinik muhitidagi muloqotga tayyorlanadi.
“Kommunikation für ausländische Ärzte” — “Chet ellik shifokorlar uchun tibbiy muloqot” Germaniyada tibbiyot sohasida ishlashni maqsad qilgan xorijiy shifokorlar uchun foydali amaliy qo‘llanmadir.
Kitobning asosiy e’tibori shifokor–bemor suhbatiga, anamnez yig‘ishga, bemorning shikoyatlarini tushunishga, tibbiy savollarni to‘g‘ri berishga, tekshiruv va davolash usullarini tushuntirishga hamda professional tibbiy lug‘atdan foydalanishga qaratilgan.
Bu qo‘llanma oddiy nemis tili bilimini real klinik muloqot darajasiga olib chiqishda yordam beradi. Ayniqsa Germaniyada klinik faoliyat boshlash, bemor bilan ishlash yoki tibbiy kommunikatsiya bo‘yicha imtihonga tayyorlanayotgan xorijiy shifokorlar uchun mos.

