Ahmad Lutfi Qozonchining «Bir vijdon uyg‘onur» asari inson vijdoni, ma’naviy uyg‘onish, iymon, axloq va hayotiy tanlovlar haqida hikoya qiluvchi badiiy asardir. Muallif inson hayotida yuz beradigan voqealar, turli sinovlar va odamlar o‘rtasidagi munosabatlar orqali vijdonning naqadar muhim ekanini ochib berishga intiladi. Asar o‘quvchini o‘z xatti-harakatlari, niyatlari va qarorlari haqida o‘ylashga, yaxshilik bilan yomonlik o‘rtasidagi farqni anglashga chorlaydi.
Kitobning asosiy mazmuni insonning ichki dunyosi va ma’naviy o‘zgarishlari bilan bog‘liq. Ba’zan odam kundalik hayot tashvishlari, manfaat yoki atrofdagilarning ta’siri sababli o‘z vijdonining ovozini eshitmay qo‘yadi. Biroq hayotiy sinovlar, kutilmagan voqealar va insonlar bilan uchrashuvlar uni o‘z qarashlarini qayta ko‘rib chiqishga majbur etishi mumkin. Muallif ana shunday vaziyatlar orqali insonning o‘z xatolarini anglashi, haqiqatni tan olishi va to‘g‘ri yo‘lni tanlashga intilishini yoritadi.
Asarda insoniy munosabatlar, halollik, adolat, mas’uliyat va ma’naviy qadriyatlar muhim o‘rin tutadi. Qahramonlarning kechinmalari va qarorlari orqali vijdon oldidagi javobgarlik, noto‘g‘ri tanlovlarning oqibatlari hamda insonning o‘zini o‘zgartirish imkoniyati haqida fikr yuritiladi. Kitobning nomi ham inson qalbida vijdon uyg‘onishi, o‘zini anglash va ma’naviy haqiqat sari yuzlanish g‘oyasini ifodalaydi.
«Bir vijdon uyg‘onur» ma’naviyat, axloq, insoniylik va ruhiy kamolot mavzulariga qiziqadigan kitobxonlar uchun mazmunli asardir. U o‘quvchini o‘z hayotiga nazar tashlashga, qarorlarining oqibatlarini o‘ylashga va har qanday vaziyatda vijdon, halollik hamda adolatni qadrlashga undaydi.

