«Benjamin Buttnning g‘alati holati» — tug‘ilganidan boshlab hayotini boshqalarga teskari tarzda kechiradigan inson haqidagi g‘ayrioddiy hikoya. Benjamin qariya bo‘lib tug‘iladi va yillar o‘tishi bilan tobora yosharib boradi. Fitsjerald ushbu fantastik g‘oya orqali vaqt, inson taqdiri va hayotning muqarrar o‘zgarishlari haqida hikoya qiladi.
Benjamin ham boshqalar kabi oddiy hayot kechirishga, mehnat qilishga, sevishga va jamiyatda o‘z o‘rnini topishga harakat qiladi. Ammo uning g‘ayrioddiy taqdiri doimo yosh, yetuklik va inson hayotining odatiy bosqichlari haqidagi tasavvurlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qiladi. U uchun vaqtning odatiy yo‘nalishi butunlay teskari kechadi.
Asarda sevgi va insoniy munosabatlar ham muhim o‘rin tutadi. Benjaminning hayoti davomida vaqt nafaqat uning o‘zini, balki uning atrofidagi insonlarni ham o‘zgartiradi. Shu sababli qahramonning his-tuyg‘ulari va munosabatlari hayotning o‘tkinchiligi, ayriliq va inson uchun chinakam qadrli bo‘lgan narsalar haqida o‘ylashga undaydi.
Bu qisqa, ammo mazmunan chuqur asar vaqt, yoshlik, qarilik, muhabbat va inson tabiati haqida fikr yuritishga chorlaydi. G‘ayrioddiy syujet ortida esa hayotning qadrini anglash va vaqtni ortga qaytarib bo‘lmasligi haqidagi ta’sirli fikr yotadi.

