As-siyra an-nabaviyya Abulfido Ismoil ibn Kasir

Bu buyuk muhaddis, tarixchi va Qur’on tafsirchisi Imom Ismoil ibn Kasir (milodiy 1301–1373-yillar) tomonidan yozilgan Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomning tarjimayi hollariga oid fundamental asardir. Kitob sura (Payg‘ambar alayhissalomning tarjimayi holi) bo‘yicha eng nufuzli va to‘liq manbalardan biri hisoblanib, asrlar davomida butun dunyo musulmonlari uchun Allohning so‘nggi rasuli hayoti va missiyasini o‘rganishda ishonchli qo‘llanma bo‘lib xizmat qilib kelmoqda.

Muallif haqida

Imom Abu al-Fida Ismoil ibn Umar ibn Kasir hijriy 701-yilda (milodiy 1301-yil) Bosra yaqinidagi Midjal qishlog‘ida (hozirgi Suriya hududida) tug‘ilgan. U buyuk olim Ibn Taymiyaning shogirdi va o‘z davrining eng mashhur islom olimlaridan biri edi. Imom ibn Kasir ko‘plab fundamental asarlar muallifi bo‘lib, ular orasida:

"Ibn Kasir tafsiri" Qur’oni karimning eng mo‘tabar tafsirlaridan biridir.

"Al-Bidoya va an-Nihoya" ("Boshi va oxiri") - dunyoning yaratilishidan to oxirzamongacha bo‘lgan ko‘p jildli tarixi

"As-Sira an-Nabaviyya" — Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) ning hayoti bayoni

Imom ibn Kasir hijriy 774 (milodiy 1373) yilda Damashqda vafot etgan.

Kitob nima haqida?

"As-Sira an-Nabaviyya" - bu faqat eng qadimgi va ishonchli manbalar - Qur’on, hadislar va musulmonlarning birinchi avlodlari guvohliklariga asoslangan Muhammad (s.a.v.) ning to‘liq va batafsil hayoti haqidagi kitobdir. Ushbu asarning o‘ziga xos xususiyati muallifning tanqidiy yondashuvidir: Imom ibn Kasir har bir manbani uning ishonchliligi nuqtai nazaridan sinchkovlik bilan baholaydi, turli versiyalarni taqqoslaydi va ham o‘z xulosalarini, ham o‘tmishdagi nufuzli olimlarning xulosalarini keltiradi.

Kitobning mazmuni quyidagilarni o‘z ichiga oladi (nashrga qarab 3 yoki 4 jild):

Tarix va kontekst - Payg‘ambarning ajdodlari bo‘lgan arab qabilalarining tarixi, ota-onasining hayoti va uning tug‘ilishi bilan bog‘liq g‘ayrioddiy voqealar

Bolalik va yoshlik - Payg‘ambarning bolaligi haqidagi latifalar va hikoyalar, payg‘ambarlik alomatlari va ilk vahiylar

Makka davri - islomga yashirin va ochiq da’vat, musulmonlarni ta’qib qilish, Efiopiyaga ko‘chib o‘tish, Abu Tolib va Xadichaning o‘limi

Madina davri — hijrat, ilk islom davlatining tashkil topishi, muhojirlar va ansorlar o‘rtasida birodarlikning o‘rnatilishi

Asosiy janglar - Badr, Uhud, Xandaq va boshqa harbiy yurishlar

Umrning tugashi — xayrlashuv ziyorati, xayrlashuv va’zi va Payg‘ambarning vafoti

Kitobning o‘ziga xos xususiyatlari va afzalliklari

Manbalarning yuqori ishonchliligi - muhaddis sifatida tan olingan muallif faqat haqiqiy va ishonchli xabarlarni keltirgan, zaif va uydirma rivoyatlarni rad etgan.

Ilmiy yondashuv - barcha ma’lumotlar sinchkovlik bilan tahlil qilinadi, manbalar va ularning ishonchlilik darajasi ko‘rsatiladi, farqlar qayd etiladi.

Qamrovning to‘liqligi - kitob nafaqat Payg‘ambarning hayotini, balki o‘sha davrning tarixiy va madaniy kontekstini ham qamrab oladi, bu esa o‘quvchiga voqealarning sabab va oqibatlarini chuqurroq tushunish imkonini beradi.

Qur’on vahiylari bilan bog‘liqlik - muallif Qur’onning ko‘plab oyatlari nozil bo‘lishining tarixiy mohiyatini tushuntiradi, bu esa Muqaddas Yozuvlarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi.

Taqlid uchun namuna - kitob Payg‘ambar hayotini axloqiy kamolotning aniq namunasi va barcha mo‘minlar uchun harakat dasturi sifatida taqdim etadi.