ANOR kitobi: Abdulla Qahhor

Abdulla Qahhorning “Anor” nomli hikoyalar to‘plami — o‘zbek adabiyotida inson ruhiyati, jamiyat ichidagi ziddiyatlar va hayotning achchiq-haqiqatli manzaralarini yuksak badiiy mahorat bilan aks ettirgan nodir asarlardan biridir. Bu kitobda muallif oddiy voqealar orqali murakkab insoniy kechinmalarni ochib beradi, sodda hayotiy holatlarda yashiringan chuqur ma’nolarni o‘quvchi qalbiga ehtiyotkorlik bilan yetkazadi.

“To‘plamga nom bo‘lgan “Anor” hikoyasi ramziy ma’nosi bilan alohida e’tiborga loyiq. Anor — tashqi tomondan butun va chiroyli, ammo ichida minglab donalarni yashirgan meva. Xuddi shunday, Qahhor qahramonlari ham tashqi ko‘rinishda sokin, oddiy insonlar bo‘lsa-da, ularning ichki dunyosi iztirob, armon, umid va sukutli noroziliklarga to‘la. Muallif ana shu ichki dunyoni ortiqcha bezaksiz, ammo nihoyatda ta’sirchan tarzda tasvirlaydi.

Abdulla Qahhor hikoyalarida so‘z iqtisodi muhim o‘rin tutadi. U ortiqcha jumlalarsiz, qisqa va aniq ifodalar bilan chuqur mazmun yaratadi. Har bir dialog, har bir tasvir o‘z vazifasiga ega. Shu sababli “Anor” kitobi o‘qiladigan emas, balki mulohaza qilinadigan asardir. Bu hikoyalar insonni shoshilmasdan o‘qishga, har bir satr ustida to‘xtab, ichki ma’noni anglashga chorlaydi.

Asarda ijtimoiy tengsizlik, inson sha’ni, ma’naviy qashshoqlik, yolg‘izlik va sukut muammolari markaziy mavzulardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. Qahhor jamiyatdagi illatlarni baland shiorlar bilan emas, balki hayotning o‘zidan olingan sodda, ammo og‘riqli lavhalar orqali ko‘rsatadi. Shu bois uning hikoyalari har qanday davr o‘quvchisi uchun dolzarb bo‘lib qolaveradi.