A'mo: Ko'rish uchun ko'z kerak emas

"A’mo: Ko‘rish uchun ko‘z kerak emas..." — Fotih Duman asari atrof-olamni ko‘rish qobiliyati cheklangan, ammo teran ichki idrokka ega inson obrazi atrofida qurilgan. Kitob nomining o‘zidayoq uning markaziy falsafiy g‘oyasini belgilaydi: ko‘rish qobiliyati jismoniy ko‘rish bilan bog‘liq bo‘lishi shart emas. Muallif tashqi idrokni ichki his-tuyg‘uga qarama-qarshi qo‘yadi, inson haqiqatan ham atrofdagilarni, hayotni va o‘zini qanchalik yaxshi tushunishi haqida o‘ylashga majbur qiladi.

Asar markazida insoniy qadr-qimmat, sabr-toqat, ichki kuch, rahm-shafqat va dunyoni ma’naviy idrok etish mavzulari turadi. Jismoniy cheklanish muallif uchun ancha kengroq narsalar — insoniy kamchiliklar, qalbning qadri, ko‘z bilan ko‘rib bo‘lmaydigan narsalarni idrok etish haqida gapirish uchun bahona bo‘ladi. Shuning uchun kitob badiiy hikoyani ma’naviy-falsafiy ma’no bilan uyg‘unlashtiradi. Qamarning rasmiy tavsifi ham inson qadri, sabr-toqat va yurak kuchi mavzularini ta’kidlaydi.