Abdulla Qodiriy Mehrobdan Chayon

• Yorqin va qulay shriftlar.

• Oson o‘qiladigan format

• Yumshoq muqova

Roman mavzusi – Turkiston feodallarining navbatdagi vakili Xudoyor o‘z manfaati yo‘lida dehqonlar va mayda hunarmandlarni qurbon qiladi, mamlakat xotin-qizlarini o‘z xohishicha tasarruf etadi, o‘ziga qarshi chiqqanlarni, kim bo‘lishidan qat’i nazar, ayovsiz jazolaydi. Bu yo‘lda Xudoyorning ilk qahramonlari bo‘lgan olimlar, ularning ichki va tashqi holati, axloqi, madrasa va oilaviy hayoti, olimlarda insoniy his-tuyg‘ularning rivojlanishi va hatto ularning qo‘li jirkanchlik niqobi ostida sezilmas darajaga yetgani mazmun imkon bergan darajada to‘liq tasvirlangan. Ular romanning kuylanmagan, salbiy qahramonlaridir. Ikkinchi tomondan, bu qora kuchlarga "quyi" sinf - kambag‘allar, ularning xon tuzumiga qarshiligi, qora kuch - olimlar qarshi turadi. Kambag‘al ishchilarning axloqi, xarakteri, oilasi, turmushi va bir-biriga munosabati, samimiyligi.

Albatta, men bu so‘nggi qahramonlarni o‘zbek tarixi imkon bergan darajada qanday bo‘lsa, shundayligicha tasvirlashga harakat qildim. Ularning xon va ulamolarga qarshi isyoni tabiiy va qonuniy. Chunki bundan ortig‘i kitobning qiymatini pasaytiradi, uni qalbakilashtirish u yoqda tursin. Bu ikki sinfiy kurashni tasvirlash uchun xon harami, uning xotinlari, qirq qiz, tarixiy va etnografik obrazlar, o‘zbek turmushi, hazil-mutoyiba, tanqid, o‘zbek ayollari iste’dodi, shoirlar, azkiyachilik va boshqalarga to‘xtalib o‘tildi.

Romanda boshqa jihatlar ham ko‘p. Ularni bu yerda sanab o‘tirishning hojati yo‘q, hurmatli o‘quvchi ularni chetlab o‘ta olmaydi.